Tatlı dilli

Bir kelimeyi tadabilirmisiniz, hayır ama tattığınızı hissedebilirsiniz.”Sinestezi” duyuların birbirine karışma rahatsızlığıdır.”Devrelerin yanması”ndan ziyade metafor olarak “kabloların birbirine girmesi” olarak nitelendirebileceğimiz rahatsızlığın, kaç kişide bir görüldüğüne dair rakamlar çok değişken; bazı kaynaklar 20 de 1 kişide derken, bazıları 100.000 de 1 diyebiliyor.Hatta bire teze göre hepimiz “sinestezit” doğarız, çoğumuzun kabloları ayrışırken, bazılarımızınki ayrışamaz ve öyle karışık kalır.

Rahatsızlığa sahip kişilere “sinestezit” denir ve genellikle rakamları kişi, renk, tat vb. şeylerşe bağdaştırır.İstem dışı gelişen bu rahatsızlık bahsettiğimiz gibi doğuştan varolan bir şeydir, sonradan kazanılmaz.

5 tipte incelenen sinestezi türlerini kısaca şöyle açıklayabiliriz:

Grafik -> renk sinestezisi: rakam ve harfleri renklerle karıştırmadır.Mesela rakamları renklerle bağdaştırıp, P yi R yaparken, kişi “P’den R yaptım” diye değil de”turuncu harfi sarı harf yaptım” diye düşünür.

Ses -> renk sinestezisi: Sesleri, renk ve şekillerle karıştırmak.Bu türde kişi müzik dinlerken havai fişek gösterisi gibi gelir çünkü her ton bir rengi veya şekli hissettirir.Bu tip sinesteziye sahip kişilerde de renkler farklılık göstersede genelde yüksek seslerin daha parlak, daha düşük seslerin daha koyu olduğu söylenir.

Rakam formu sinestezisi: Rakamları, “rakam form”ları ile bağdaştırmak.Kişi zihninde rakam (haritaları) şablonları oluşturur.

Kişiselleştirme-OLP: Gün, ay, rakam vb. kişilerle karıştırmak veya kişiselleştirmedir.Mesela kişi şöyle düşünür “4 çok dürüst, ama 7 şerefsizin önde gideni, K çok tatlı bir kadın” vb.

Leksikal -> tat sinestezisi: Harf veya kelimeleri tatlarla karıştırtırmak.Kişi mesela her “kedi” dendiğinde, dediğinde hatta kelimeyi düşündüğünde ağzına biber tadı gelebilir.Bu sadece bir örnek.Bağdaştırılan kelime harf ve tatlar yine otomatik doğuştan gelir ve sizin günlük yaşamınızda yiyip içtiklerinizle alakalı değildir.Mesela rahatsızlığa sahip bir vaka, her /k/ sesi, harfi değil, k tonlamasını her duyduğunda yumurta tadı aldığını söylüyor.

Rahatsızlığın ismi, Yunanca, syn(Birlikte) ve aisthesis(duyu) kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur.Kaynak olarak “hissizlik, duyu eksikliği” anlamına gelen anesthesia (anestezi) kelimesi ile aynı temele dayanmaktadır.

Bir Cevap Yazın